Speksteen — ook wel speksteeniet of steatiet genoemd — is een van de zachtste natuurstenen ter wereld. Die zachtheid maakt het ideaal voor beeldhouwers: het materiaal geeft mee, laat zich vormen, en beloont geduld met schoonheid.
Eigenschappen
Speksteen bestaat voornamelijk uit het mineraal talk en heeft een hardheid van slechts 1 op de schaal van Mohs — zachter dan een vingernagel. Door deze lage hardheid is het makkelijk te bewerken met schuurpapier, vijlen en beitels, zonder de zware gereedschappen die graniet of marmer vereisen.
De steen voelt glad en zeepachtig aan — vandaar de naam. Na het polijsten krijgt speksteen een zijdeachtig, bijna vettige glans die het materiaal meteen herkenbaar maakt.
- Hardheid 1 op de Mohs-schaal
- Mineraal Talciet / Steatiet
- Kleur Groen, grijs, zwart, roze, crème
- Herkomst Afrika, India, Brazilië, Noorwegen
- Afwerking Nat schuren, wassen met olie of bijenwas
Het bewerkingsproces
Het snijden van speksteen begint met een idee en een ruwe steen. Met raspen en beitels wordt de grove vorm bepaald, waarna steeds fijner schuurpapier de contouren verfijnt. Elke stap vraagt aandacht: te hard duwen, en je verliest details die niet terugkomen.
Natte schuring — waarbij de steen nat wordt gehouden — voorkomt stof en geeft de kunstenaar beter zicht op het materiaal. Na het schuren met fijn papier (tot 400 of 600 korrel) wordt de steen behandeld met olie of bijenwas voor een diepe, rijke afwerking.
Sommige beelden combineren het ruw gelaten deel van de steen met een gepolijst oppervlak — een bewuste keuze om het contrast tussen natuur en bewerking zichtbaar te maken.
Albast
Naast speksteen werkt Dith ook met albast — een zacht gipsgesteente dat lichtdoorlatend is en een warme gloed geeft. Albast wordt al eeuwenlang gebruikt in de beeldhouwkunst vanwege zijn fijne textuur en prachtige witte tot crème kleur.
Albast is iets harder dan speksteen (hardheid 2 op Mohs) maar vergt eenzelfde zorgvuldige aanpak. Het materiaal vraagt extra aandacht bij het polijsten omdat het gevoelig is voor water en vocht.
- Hardheid 2 op de Mohs-schaal
- Mineraal Gips (calciumsulfaat)
- Kleur Wit, crème, met bruine aders
- Bijzonder Lichtdoorlatend bij dunne doorsnede
"De steen vertelt je zelf wat hij wil worden. Jouw taak is luisteren."— Dith
Onderhoud van uw beeld
Vermijd water
Speksteen en albast zijn gevoelig voor langdurig vochtcontact. Houd beelden droog en beschermd tegen regen.
Bijenwas
Wrijf het beeld één à twee keer per jaar in met ongebleekte bijenwas voor een mooie glans en bescherming.
Direct zonlicht
Langdurige blootstelling aan direct zonlicht kan de kleur van lichtere stenen enigszins beïnvloeden.
Met de hand aanraken
Het is juist mooi om speksteen aan te raken — de warmte van uw hand verdiept de glans van het oppervlak.